Centralny Instytut Ochrony Pracy zajmuje się tematyką bezpieczeństwa pracy. Instytut sformułował zasady doboru osób do zawodó7. trudnych i niebezpiecznych. Celem badań zwanymi psychodiagnostycznymi jest poznanie człowieka pod względem zdolności psychosomatycznych, zainteresowań, wiedzy i umiejętności. Badania statystyczne wskazują, że jeden człowiek na tysiąc zatrudnionych pracuje w warunkach zagrożenia. Powoduje to, wiele wypadków w czasie pracy, których następstwem są minimum jednodniowe nieobecności w pracy. Do badań, które wskazują osoby zdolne do pracy w zawodach szczególnie niebezpiecznych uprawione są nieliczne placówki.
CIOP wyszedł z założenia, że do prac szczególnie niebezpiecznych należą takie stanowiska, które:
- szczególnej sprawności fizycznej
- przy których wykonywaniu praca wiąże się z zagrożeniem życia i zdrowia ludzi którzy tę pracę wykonują, lub są odpowiedzialni za życie innych osób( prace w transporcie)
Według CIOP zagrożenie wynikać może z wielu czynników, min. Charakteru wykonywania pracy – policjant; zawody związane z obecnością w środowisku pracy zagrożeń fizycznych, chemicznych – górnicy; praca na wysokościach; gdzie człowiek narażony na żywioły; Pracownicy wykonujący któryś z tej grupy zawodów muszą poddać się odpowiednim badaniom psychologicznym jak i medycznym. Metody badań określają odpowiednie grupy prób testowych, na podstawie których określa się zdolność kandydata do pracy. Wymagania psychologiczne dotyczą następujących sprawności:
- sensomotorycznych
- ocena zdolności do zapamiętywania, koncentrowania uwagi
- badanie temperamentu, osobowości
Cechy które uznano za krytyczne w każdym zawodzie formułowali kompetentni sędziowie. Potwierdzeniem możliwości wykonywania niebezpiecznego zawodu jest świadectwo kwalifikacyjne
FUNKCJOWNOWANIE CZŁOWIEKA W PRACY
Ogólna koncepcja teoretyczna dotycząca zawodu wywodzi się z psychologii ogólnej. Zachowanie człowieka jest regulowane przez trzy podstawowe elementy:
1. Procesy na wejście – polegają one na odbiorze informacji
2. Procesy centralne – czyli umysłowe, polegające one na rozpoznaniu informacji, procesy związane z myśleniem, pominięciem, analizą, porównywaniem danych w wyniku których podejmowana jest decyzja
3. Procesy na wyjście – czyli reakcja na daną informację – wykonanie czynności
Mogą jednak nastąpić pewne przeszkody w poprawnym zachowaniu człowieka w pracy:
- warunki pracy: szum; za dużo percypowanych sygnałów
- poziom wiedzy – pracownik może bezbłędnie odczytywać informację, lecz niestety w wyniku braku wiedzy nie potrafi wykonać czynności
- brak doświadczenia – pracownik może nie wykonywać wystarczająco szybko swoich obowiązków, co może mieć wpływ na pracę całego zespołu
- komplikacje w komunikacji niezależne od warunków pracy, ale z przyczyn najczęściej medycznych (wada wzroku, słuchu)
Opis który został przedstawiony powyżej jest uniwersalnym modelem funkcjonowania człowieka w...
PODSTAWOWE CELE ZAWODOZNASTWA
Zawodoznastwo jest to interdyscyplinarny rejon wiedzy obejmujący nauki przyrodnicze, społeczne, biologiczne i techniczne. Przedmiotem są badania nad właściwościami i warunkami wykonania zawodu. Cechy danego zawodu określają warunki pracy takie jak oświetlenie, mikroklimat, narzędzia, organizacja, podział pracy. Opisywane są również uwarunkowania historyczno – społeczne i kulturowe; opisuje jak dany zawód rozwijał się na przestrzeni lat, jaki miał wpływ na rozwój społeczeństwa. Jest to tak zwane szerokie określenie zawodznawstwa. W wąskim znaczeniu ten rodzaj wiedzy mówi o zawodach w danym momencie, na danym etapie życia gospodarczego w danym społeczeństwie.
Wiedza o zawodach jest podstawą do określania umiejętności i wiadomości niezbędnych dla danego zawodu. W związku z powstawaniem nowych zawodów, zmianą techniczną zmieniają się umiejętności i umiejętności o określanych specjalizacjach. Bez badań zawodoznawczych nie można stworzyć odpowiedniego systemu ukształtowania zawodowego.
Ogólnym celem zawodoznastwa jest gromadzenie wiedzy o różnych zawodach i specjalizacjach zawodowych. Należy również pamiętać, że między innymi dzięki zawodoznawstwu opisać można...
GROMADZENIE WIEDZY O ZAWODACH
Podstawę gromadzenia wiedzy o zawodach stanowi badanie pracy. Są dwa podstawowe obszary, których dotyczą badania i analiza pracy:
1. Badanie warunków środowiska pracy – uwzględniane są tutaj takie paramerty jak: oświetlenie, hałas, wibracje, mikroklimat. Ważne jest przestrzeganie warunków pracy określane w przepisach Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Brak odpowiednich parametrów wiązać się mogą z wieloma chorobami zawodowymi u pracowników, a także z nieodpowiednio wykonaną pracą.
2. Analiza czynności jakie musi wykonywać pracownik w konkretnym środowisku pracy. Uwzględnia się tutaj dwa istotne problemy:
- optymalizację warunków pracy w takim stopniu by były dostosowane dla naszego organizmu, aby nie wywoływały uszkodzeń zdrowia.
- czy fizyczne warunki środowiska pracy nie przeszkadzają w obsłudze urządzeń w pracy.
Ważne jest by badania pracy uwzględniały organizację warunków pracy. Należy rozpatrzyć ją z dwóch punktów widzenia:
1. Racjonalizacji procesu pracy z punktu widzenia osiągania jak największej wydajności pracy przy jak najmniejszych kosztach. Za taką opowiadał się Taylor. Rozpoczął on podział...
ZAWÓD I PRACA ZAWODOWA
Zawód są to czynności które wymagają odpowiedniej wiedzy zawodowej, doświadczenia(kwalifikacji) oraz predyspozycji pracownika.
Można wyróżnić cztery różne ujęcia zawodu
1. Psychologiczne – określa je Tadeusz Nowicki. Definiuje on zawód jako opanowanie konkretnych czynności, konkretnych umiejętności niezbędnych do prawidłowego wykonywania i utrzymywania społecznej pracy. W tej definicji nie bierze się pod uwagę prestiżu zawodowego
2. Społeczne – mówiące o zawodzie jako podziale pracy wynikającego ze społecznego podziału pracy. Podział taki wymusza zaangażowanie psychologiczne i fizyczne. Wg tej definicji każdy zawód określa pozycję zawodową, standard życia i określone zachowanie oraz wygląd zewnętrzny.
3. Socjologiczne – Janusz Szczepański mówi o zawodzie jako o spójnym systemie czynności, stanowiącym źródło utrzymania, określającym pozycję społeczną. Także w swojej definicji mówi o zawodzie jako notorycznie wykonywanych czynnościach bez względu na kwalifikacje, jak również przez zawód określa grupę ludzi wykonujących tę samą pracę
4. Pedagogiczne –definicja Wiatrowskiego – włączająca również ujęcie ekonomiczne i socjologiczne mówiąca o ty, że zawód...